Ihlamur, adaçayı, nane, rezene, papatya. Bitki çayları Türk evlerinin vazgeçilmezi; Mersin’de de Toros eteklerinden toplanan kekik ve adaçayı birçok mutfakta kendine yer bulur. Sıcak bir fincan rahatlatır, sıvı alımına katkı yapar, keyif verir. Ama mucizevi bir zayıflatıcı değildir. Bitki çaylarını hak ettikleri gerçekçi yere koyalım.
Zayıflatan Çay Var mı
Kısa sürede kilo verdireceğini vaat eden çay karışımları sık sık gündeme gelir. Bunların bir kısmı idrar söktürücü ya da müshil etkili bitkiler içerir; tartıda görülen düşüş yağ kaybı değil, su ve bağırsak içeriği kaybıdır. Uzun süreli kullanımda sıvı ve elektrolit dengesi bozulabilir, bağırsak alışkanlıkları olumsuz etkilenebilir. Yağ kaybı enerji dengesi, hareket ve zamanla oluşur; bir fincanla değil.
Bitki Çaylarının Gerçek Katkısı
Şekersiz bitki çayları kalori içermeyen sıcak içeceklerdir ve şekerli içeceklerin yerine tercih edildiğinde dolaylı olarak enerji alımını azaltabilir. Akşam saatlerinde atıştırma isteğini bastırmak için bir fincan papatya ya da ıhlamur iyi bir alışkanlık olabilir. Nane ve rezene bazı kişilerde sindirim rahatlığı hissi verebilir. Bu etkiler destekleyicidir, belirleyici değil.
Dikkat Edilmesi Gereken Durumlar
Bitkisel olması zararsız olduğu anlamına gelmez. Meyan kökü tansiyonu yükseltebilir, sarı kantaron birçok ilacın etkisini değiştirebilir, bazı bitkiler kan sulandırıcılarla etkileşebilir. Hamilelik ve emzirme döneminde birçok bitki çayı önerilmez. Kronik bir hastalığın ya da düzenli ilaç kullanımın varsa, günlük birkaç fincan tükettiğin bir bitki çayını bile hekimine ve diyetisyenine belirtmelisin.
Demleme ve Miktar
Bitki çaylarında da ölçü önemli. Kaynar suyun üzerine eklenen yapraklar beş on dakika kapağı kapalı demlenir; uzun süre kaynatmak hem aromayı bozar hem bazı bileşenlerin yoğunluğunu artırır. Gün içinde birkaç fincanı aşmamak ve tek bir bitkiyi aylarca kesintisiz tüketmek yerine çeşitlendirmek mantıklıdır. Şeker ya da bal eklemek, kalorisiz bir içeceği kalorili bir içeceğe çevirir.
Sıvı Planının Bir Parçası Olarak
Sıcak bir iklimde yaşarken günlük sıvı ihtiyacını takip etmek önemli. Bitki çayları bu ihtiyacın bir kısmını karşılayabilir ama suyun yerini almamalı. Yaz aylarında soğutulmuş, şekersiz nane ya da adaçayı demlemesi serinletici bir alternatif olabilir. İçeceğini tanı, miktarını bil, gerisini dengeli beslenmeye bırak.